Wat is eigen vermogen?

Hoe bereken je het eigen vermogen? #

De berekening van het eigen vermogen volgt de basisformule van de balans:

Eigen vermogen = Totale bezittingen (activa) - Totale schulden (passiva)

• Bezittingen (activa): Alle materiële en financiële middelen van het bedrijf, zoals inventaris, voorraad, debiteuren en het banksaldo.
• Schulden (vreemd vermogen): Alle openstaande verplichtingen aan derden, zoals leverancierskrediet (crediteuren), leningen en belastingschulden.

Voorbeeld van eigen vermogen op de balans #

Stel dat een onderneming beschikt over een bedrijfswagen, voorraad en geld op de rekening. Daartegenover staan een banklening en openstaande facturen van leveranciers.

Bezittingen:

• Bedrijfsbus: € 20.000
• Handelsvoorraad: € 8.000
• Zakelijke bankrekening: € 12.000
• Totaal bezittingen: € 40.000

Schulden:

• Banklening: € 15.000
• Crediteuren (te betalen facturen): € 5.000
• Totaal vreemd vermogen: € 20.000

Het eigen vermogen bedraagt in dit geval: € 40.000 − € 20.000 = € 20.000.

Verschil tussen eigen vermogen en vreemd vermogen #

Het onderscheid tussen eigen en vreemd vermogen zit in de herkomst en de verplichtingen die eraan vastzitten:

• Eigen vermogen: Geld dat door de eigenaar(s) of aandeelhouders in het bedrijf is ingebracht of binnen het bedrijf is opgebouwd via winstinhouding. Er geldt geen verplichte aflossingstermijn of vaste rentevergoeding.
• Vreemd vermogen: Geld dat ter beschikking is gesteld door externe partijen (zoals banken of leveranciers). Dit geld moet binnen een afgesproken termijn worden terugbetaald, vaak wordt hier rente over betaald.

Wat verhoogt en verlaagt het eigen vermogen? #

Gedurende een boekjaar verandert de hoogte van het eigen vermogen continu door operationele resultaten en geldstromen tussen de onderneming en de eigenaar.

Factoren die het eigen vermogen verhogen:

• Nettowinst: Zodra de opbrengsten hoger zijn dan de bedrijfskosten, vloeit het overschot toe aan het eigen vermogen.
• Privéstortingen: Extra kapitaal dat de ondernemer of aandeelhouder vanuit privémiddelen in de zaak stopt.

Factoren die het eigen vermogen verlagen:

• Nettoverlies: Wanneer de kosten hoger uitvallen dan de omzet, wordt het eigen vermogen van de onderneming lager.
• Privé-opnames: Geld of goederen die de ondernemer uit het bedrijf onttrekt voor privédoeleinden (of dividenduitkeringen bij een bv).

Wat betekent een negatief eigen vermogen? #

Een negatief eigen vermogen ontstaat wanneer de totale schulden groter zijn dan de totale bezittingen. Dit gebeurt meestal na structurele verliezen of wanneer er meer geld aan de onderneming is onttrokken dan dat er aan winst is gemaakt.

In de praktijk betekent dit dat de bezittingen van de onderneming niet genoeg zijn om alle openstaande schulden te betalen als het bedrijf per direct zou stoppen. Een negatief eigen vermogen wijst op acute solvabiliteitsproblemen en verhoogt het risico op faillissement als crediteuren hun vorderingen opeisen.

Eigen vermogen: eenmanszaak vs. besloten vennootschap (bv) #

De juridische vorm van de onderneming bepaalt hoe het eigen vermogen is opgebouwd en wie er aansprakelijk is.

Eenmanszaak

• Samenstelling: Het eigen vermogen staat vaak op één verzamelpost (het kapitaal van de ondernemer).
• Opnames & stortingen: Winsten, verliezen, privéstortingen en privé-opnames worden direct verrekend met het eigen vermogen.
• Aansprakelijkheid: Er is geen scheiding tussen zakelijk en privévermogen. Bij een negatief eigen vermogen zijn schuldeisers direct verhaalbaar op het privévermogen van de ondernemer.

Besloten Vennootschap (bv)

• Samenstelling: Het eigen vermogen is onderverdeeld in specifieke posten, zoals geplaatst aandelenkapitaal, agioreserve, winstreserves en overige reserves.
• Uitkeringen: De eigenaar kan niet zomaar "privé opnemen". Vermogen onttrekken verloopt via salaris (DGA) of formele dividenduitkeringen, die onderworpen zijn aan een uitkeringstoets en aandeelhoudersbesluit.
• Aansprakelijkheid: De bv is een rechtspersoon. Schuldeisers kunnen zich bij verliezen in principe alleen verhalen op het vermogen van de vennootschap, niet op het privévermogen van de aandeelhouder (behoudens bestuurdersaansprakelijkheid).

Waar zie je je eigen vermogen in Moneybird? #

In Moneybird vind je het eigen vermogen terug via de financiële rapportages: Rapporten > Balans.